Giữ gốc tư tưởng giữa dòng chảy số

Trong mọi giai đoạn phát triển của cách mạng Việt Nam có những vấn đề mang tính nguyên tắc, càng trong bối cảnh mới càng phải được nhận thức đầy đủ và giữ vững. Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là một vấn đề cốt lõi. Thực tiễn lịch sử đã chứng minh: sức mạnh của Đảng không chỉ đến từ đường lối đúng đắn, tổ chức chặt chẽ hay đội ngũ cán bộ kiên trung, mà trước hết và trên hết là từ việc giữ vững nền tảng tư tưởng – “cái gốc” bảo đảm cho mọi hành động cách mạng không chệch hướng. Nền tảng tư tưởng ấy được xác lập trên chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; là mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội; là niềm tin của cán bộ, đảng viên và Nhân dân đối với con đường mà Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh và dân tộc đã lựa chọn. Khi cái gốc ấy vững, những biến động bên ngoài dù dữ dội, phức tạp đến đâu cũng không thể dễ dàng làm chệch hướng một tổ chức cách mạng. Nhưng khi niềm tin bị xói mòn, khi ranh giới đúng – sai bị làm mờ, khi cán bộ không còn đủ bản lĩnh để tự “đề kháng” trước các luồng thông tin xuyên tạc, thì sự suy yếu thường không bắt đầu từ bên ngoài, mà khởi phát từ chính nội bộ.

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ bản chất sống còn của vấn đề này khi khẳng định: “Đảng muốn vững thì phải có chủ nghĩa làm cốt, trong Đảng ai cũng phải hiểu và tự giác theo chủ nghĩa ấy” [1]. Lời căn dặn ấy không chỉ là một luận điểm lý luận, mà là kết luận rút ra từ chính thực tiễn cách mạng Việt Nam và phong trào cộng sản thế giới. Khi cái “cốt” tư tưởng vững chắc, tổ chức có thể linh hoạt trước hoàn cảnh mà không đánh mất phương hướng. Nhưng nếu cái cốt ấy bị xói mòn, thì chính sự linh hoạt lại rất dễ biến thành dao động.

Trong thời đại số, sự xói mòn nền tảng tư tưởng hiếm khi diễn ra bằng những luận điệu cực đoan hay đối đầu trực diện. Trái lại, nó thường khởi phát từ những biểu hiện rất nhỏ, rất đời thường: sự thờ ơ trước thông tin chính thống; thói quen tiếp nhận thông tin theo cảm xúc; tâm lý coi chính trị là điều xa mình; xu hướng thấy gì cũng bình luận; hoặc nguy hiểm hơn, là cảm giác cho rằng không gian mạng là một vùng đời sống riêng, nơi chuẩn mực của tổ chức và kỷ luật của Đảng có thể bị nới lỏng.

Chính từ những vết rạn vi mô, đơn lẻ ấy, sự phai nhạt về nhận thức, dao động về lập trường, lơi lỏng về nguyên tắc có thể hình thành và tích tụ. Nguy hiểm hơn, quá trình này thường diễn ra trong trạng thái bình thường hóa: những lệch chuẩn tư tưởng không bị nhận diện như vấn đề chính trị, mà được hợp thức hóa bằng ngôn ngữ của cái gọi là thực tế, chuyên nghiệp, phù hợp thông lệ quốc tế. Khi đó, nền tảng tư tưởng của tổ chức bị bào mòn dần mà không cần một cuộc đối đầu công khai nào.

Bởi vậy, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng hôm nay, nếu chỉ hiểu là phản bác một vài quan điểm sai trái khi sự việc đã xảy ra, thì vẫn là hiểu chưa tới. Điều cần bảo vệ không chỉ là một hệ thống luận điểm lý luận, mà là năng lực tự đứng vững của tổ chức trước những biến động tư tưởng tinh vi; không chỉ là tính đúng đắn của đường lối, mà là niềm tin xã hội vào đường lối ấy; không chỉ là tính chính danh của Đảng cầm quyền, mà là sức sống tinh thần bảo đảm khả năng phát triển lâu dài của đất nước trong điều kiện nhiều nhiễu động thông tin.

Tinh thần đó được đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh tại buổi làm việc với Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương ngày 04/3/2026, khi yêu cầu công tác chính trị, tư tưởng phải thực sự “đi trước, mở đường”, đồng thời kết hợp chặt chẽ giữa xây và chống, lấy niềm tin của Nhân dân làm thước đo hiệu quả [2]. Điều này cho thấy công tác tư tưởng không phải là phần việc đi sau để giải thích lại thực tiễn, mà là bộ phận tạo nền, tạo trục tinh thần cho toàn bộ quá trình lãnh đạo và quản lý xã hội.

Đi sâu hơn vào yêu cầu “lấy niềm tin của Nhân dân làm thước đo”, có thể thấy niềm tin không thể được tạo ra bằng mệnh lệnh hành chính hay tuyên truyền áp đặt. Niềm tin chỉ hình thành khi cái đúng được chứng minh bằng thực tiễn; khi tổ chức nói đi đôi với làm; khi cán bộ vừa giỏi chuyên môn vừa vững vàng bản lĩnh chính trị; khi thông tin chính thống đến được với xã hội bằng cách thuyết phục và nhân văn. Ở tầng sâu, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng chính là xây dựng và nuôi dưỡng niềm tin xã hội.

Nhìn từ lĩnh vực ngân hàng, yêu cầu này mang ý nghĩa đặc biệt. Ngân hàng là ngành vận hành trực tiếp dựa trên niềm tin xã hội. Một thông tin sai lệch, một phát ngôn thiếu chuẩn mực hay một quyết định đặt lợi ích ngắn hạn lên trên chuẩn mực giá trị cũng có thể tạo ra hiệu ứng lan truyền khó kiểm soát. Đối với Vietcombank – ngân hàng thương mại nhà nước giữ vai trò trụ cột của nền kinh tế – giữ vững cái gốc tư tưởng không chỉ là nhiệm vụ chính trị, mà là điều kiện để phát triển bền vững trong môi trường số.

Từ “trận địa số” đến “thế trận lòng dân”

Trong điều kiện chuyển đổi số sâu rộng, không gian thông tin không chỉ là nơi phản ánh thực tiễn, mà đã trở thành một bộ phận cấu thành của thực tiễn. Trên không gian đó, nhận thức xã hội được hình thành, kỳ vọng được thiết lập và hành vi được điều chỉnh theo những tín hiệu thông tin đa chiều. Tuy nhiên, yếu tố quyết định sự ổn định của hệ thống không nằm ở bản thân thông tin, mà ở cách xã hội tiếp nhận và diễn giải thông tin. Vấn đề cốt lõi không phải là có bao nhiêu thông tin, mà là xã hội tin vào điều gì và dựa vào đâu để tin.

Chính từ đây, có thể thấy rõ sự chuyển dịch từ “trận địa số” sang “thế trận lòng dân”. Nếu “trận địa số” là nơi các luồng thông tin va đập và cạnh tranh ảnh hưởng, thì “thế trận lòng dân” là trạng thái trong đó xã hội hình thành được một hệ quy chiếu giá trị đủ ổn định để tự định hướng nhận thức và hành vi. Khi hệ quy chiếu đó vững, thông tin đa chiều không còn gây nhiễu; ngược lại, khi hệ quy chiếu bị suy yếu, ngay cả thông tin đúng cũng có thể bị diễn giải sai lệch.

Trong lĩnh vực ngân hàng, sự chuyển dịch này có ý nghĩa đặc biệt sâu sắc. Ngân hàng không chỉ là một chủ thể kinh doanh, mà là một thiết chế trung gian của niềm tin trong nền kinh tế. Mọi hoạt động của ngân hàng – từ huy động vốn, cấp tín dụng đến cung ứng dịch vụ tài chính – đều dựa trên giả định rằng các chủ thể trong nền kinh tế tin vào khả năng thực hiện cam kết của hệ thống.

Niềm tin xã hội, theo đó, là một dạng tài sản thể chế: không hiện hữu dưới dạng vật chất, nhưng quyết định trực tiếp khả năng vận hành ổn định của hệ thống và hiệu lực điều hành vĩ mô. Khác với các loại tài sản thông thường, tài sản thể chế được tích lũy qua sự nhất quán kéo dài của chính sách, của hành vi tổ chức và của cách thức thực hiện cam kết. Khi những yếu tố này vận hành ổn định theo thời gian, niềm tin được hình thành như một trạng thái xã hội tương đối bền vững.

Điều đó cho thấy, củng cố niềm tin xã hội trong hoạt động ngân hàng không phải là nhiệm vụ của riêng công tác truyền thông, mà là kết quả của một cấu trúc vận hành nhất quán. Niềm tin không hình thành từ việc “truyền đạt thông tin đúng”, mà từ việc duy trì một hệ thống hành động có thể dự đoán, có thể kiểm chứng và có thể giải thích được.

Trong cấu trúc đó, nền tảng tư tưởng của Đảng giữ vai trò là hệ quy chiếu giá trị cốt lõi bảo đảm tính nhất quán của toàn bộ hệ thống. Khi định hướng chính trị, mục tiêu phát triển và thực tiễn hoạt động được liên kết chặt chẽ, hệ thống sẽ tạo ra được độ tin cậy hành vi – yếu tố cốt lõi của niềm tin xã hội.

Vietcombank kiến tạo niềm tin

Là ngân hàng thương mại nhà nước giữ vai trò trụ cột của nền kinh tế, Vietcombank không chỉ thực hiện chức năng kinh doanh, mà còn đảm nhiệm sứ mệnh chính trị quan trọng: góp phần giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an toàn hệ thống tài chính và củng cố niềm tin xã hội.

Mỗi quyết định quản trị, mỗi chuẩn mực vận hành, mỗi cách thức ứng xử với khách hàng và xã hội của Vietcombank đều có khả năng lan tỏa, góp phần định hình cách xã hội nhìn nhận về mức độ an toàn và đáng tin cậy của hệ thống ngân hàng. “Thế trận lòng dân” trong hoạt động ngân hàng không hình thành từ các biện pháp ngắn hạn, mà từ sự tích lũy lâu dài của tính nhất quán, kỷ luật và trách nhiệm.

Chuyển từ “trận địa số” sang “thế trận lòng dân” là sự chuyển dịch mang tính chiến lược – từ kiểm soát thông tin sang kiến tạo niềm tin; từ xử lý hiện tượng sang định hình bản chất. Trong quá trình đó, nền tảng tư tưởng của Đảng chính là “trục giá trị” bảo đảm cho hệ thống vận hành ổn định, nhất quán và có khả năng dẫn dắt phát triển.

Giữ vững cái gốc tư tưởng, củng cố niềm tin xã hội, phát huy vai trò nêu gương và nâng cao chất lượng thực thi nhiệm vụ – đó chính là con đường để Vietcombank tiếp tục khẳng định vị thế, đóng góp tích cực vào sự phát triển của đất nước trong kỷ nguyên số.

Ban Tuyên giáo Đảng ủy Vietcombank